واکاوی تجارب‌زیستۀ فارغ‌التحصیلان رشته آموزش راهنمایی و مشاوره از دورۀ کارورزی
کد مقاله : 1306-7MEDUCT (R1)
نویسندگان
امیرحسام فرخ زاد *
وزارت آموزش و پرورش
چکیده مقاله
این پژوهش کیفی با هدف بررسی تجارب‌زیسته فارغ‌التحصیلان رشته راهنمایی و مشاوره دانشگاه فرهنگیان از درس کارورزی، به روش پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. جامعه مورد مطالعه شامل فارغ‌التحصیلان این رشته بود که به شیوه هدفمند و با نمونه‌گیری گلوله برفی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق با هشت شرکت‌کننده جمع‌آوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون تجزیه‌وتحلیل شد. با استخراج کدها، پنج مضمون اصلی شامل نقص در آمادگی کارورزان، ناهمگونی محتوای برنامه درسی با واقعیت مدرسه، چالش‌های ساختاری محیط مدرسه، ضعف در نظارت و راهنمایی، و تجربه ذهنی سرخوردگی استخراج شد. تحلیل این مضامین با یکدیگر نشان داد که هسته مرکزی تجربه کارورزی این افراد، مواجهه با یک "جدایی عملی-نظری" است؛ شکافی که از یک سو ناشی از برنامه درسی نظری ناکارآمد و ناهماهنگ با نیازهای پیچیده مدرسه است و از سوی دیگر، نتیجه محیط بی‌حمایت مدرسه (با جایگاه تعریف‌نشده، نگرش منفی و نظارت ناکارآمد) است. این وضعیت منجر به حس عمیق "ناکارآمدی و رهاشدگی حرفه‌ای" می‌شود، به‌گونه‌ای که کارورز نه در نقش «مشاور آینده»، بلکه در نقش یک «مشاهدگر سردرگم» یا «معلم کمکی» قرار می‌گیرد. این مطالعه نشان می‌دهد که کارورزی کنونی پلی بین دانشگاه و میدان عمل نمی‌سازد، بلکه خود به مانعی برای شکل‌گیری هویت حرفه‌ای مشاور مدرسه تبدیل شده است. یافته‌ها ضرورت بازطراحی کامل این درس را بر اساس الگویی یکپارچه و نقش‌محور تأکید می‌کنند؛ الگویی که در آن، تجربه مستقیم و نظارت‌شده فعالیت‌های مشاوره‌ای واقعی در مدرسه، در کانون برنامه قرار گیرد.
کلیدواژه ها
تجارب‌زیسته، راهنمایی و مشاوره، کارورزی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر