کاربرد هوش مصنوعی در روان‌درمانی: تحلیل فرصت‌ها، مخاطرات و پیامدهای بالینی
کد مقاله : 1285-7MEDUCT
نویسندگان
حسین صالحی *، یوسف ایران‌پور مبارکه
دانشجوی کارشناسی پیوسته راهنمایی و مشاوره پردیس شهید باهنر دانشگاه فرهنگیان اصفهان ایران
چکیده مقاله
رشد روزافزون نیاز به خدمات سلامت روان در جامعه جهانی به خصوص در دوران پساکرونا، و کمبود درمانگران متخصص، باعث نیاز به رویکرد جدیدی برای تطبیق دادن نیاز و دسترسی خدمات سلامت روان شده است. همزمان نیز هوش مصنوعی به‌عنوان نیرویی تحول‌آفرین در حوزه‌های گوناگون پدیدار شده است. رویکرد کاربرد هوش مصنوعی فرصتی عالی برای رفع این شکاف است، هدف این مقاله تحلیل جامع فرصت‌ها، مخاطرات و پیامدهای بالینی این رویکرد است. این مقاله به روش مروری نوشته شده است. داد‌ه‌ها از طریق جستجوی هدفمند کلیدواژگان مرتبط در پایگاه‌های sid، noormags، PUBMed وGoogle scholar ، و مطالعه کتابخانه‌ای مقالات جدید فارسی و انگلیسی گردآوری شده، و مقالات بر اساس تناسب موضوعی و کیفیت گزارش انتخاب شده‌اند. این داده‌ها با روش تحلیل محتوای کیفی، تلخیص و تلفیق شدند. یافته‌های بخش قابل توجهی از کارآزمایی‌های بالینی نشان داد که مداخلات هوش مصنوعی و چت بات‌ها، تأثیر بسزایی در فرآیند تشخیص، درمان و پیگیری، به خصوص در مناطق بحران‌زده یا جنگی داشته‌اند؛ هرچند اندازه اثر آن‌ها نسبت به درمان حضوری کمتر گزارش شده است. بررسی متون نظری و اخلاقی نشان داد که استفاده درمانی از هوش مصنوعی با چالش‌هایی مانند: تضعیف اتحاد درمانی، سوگیری الگوریتمی، تهدید حریم خصوصی، مداخله ناکافی و کلیشه‌ای، ابهام تناسب با فرهنگ‌های غیرغربی و خلأ مقرراتی همراه بوده است. نتیجه این پژوهش آن است که کاربرد هوش مصنوعی در روان‌درمانی باید به صورت الگوی محتاطانه «انسان درمانگر با ابزار هوش مصنوعی» باشد. مؤکداً پیشنهاد می‌شود دستورالعمل‌های بالینی و اخلاقی بومی، و مقررات قانونی برای این امر تدوین شود.
کلیدواژه ها
اخلاق حرفه‌ای، پیامدهای بالینی، چت‌بات درمانی، روان‌درمانی، سلامت روان، مشاوره، هوش مصنوعی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر