تجارب زیسته مشاوران مدارس از نقش خود در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی دانش‌آموزان
کد مقاله : 1272-7MEDUCT (R1)
نویسندگان
رامین خوشامن *
آموزش و پرورش
چکیده مقاله
آسیب‌های اجتماعی از مهم‌ترین چالش‌های دوران نوجوانی هستند و مدارس، به‌ویژه در مقطع متوسطه اول، نقشی اساسی در پیشگیری و مدیریت آن‌ها دارند. با توجه به نقش محوری مشاوران در مداخلات پیشگیرانه، هدف پژوهش حاضر بررسی تجربه زیسته مشاوران مدارس از نقش خود در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی دانش‌آموزان بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و با بهره‌گیری از روش تحلیل مضمون انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با هشت مشاور مدارس متوسطه اول در مناطق مختلف شهر تهران گردآوری شد و با استفاده از مراحل شش‌گانه تحلیل مضمون براون و کلارک تحلیل گردید. نتایج نشان داد که نقش مشاوران در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی ماهیتی چندبعدی دارد و شامل شناسایی زودهنگام دانش‌آموزان در معرض خطر، ارائه حمایت روانی و آموزشی، آموزش مهارت‌های زندگی، تقویت احساس امنیت و اعتماد در روابط با دانش‌آموزان، تعامل مستمر با خانواده‌ها و ارجاع موارد بحرانی به نهادهای تخصصی است. همچنین یافته‌ها نشان داد که موفقیت این مداخلات به عواملی همچون حمایت مدیر و کادر مدرسه، مهارت‌ها و انگیزه فردی مشاور، همکاری خانواده‌ها و وجود ساختار مناسب برای پیگیری پرونده‌های دانش‌آموزان وابسته است. با این حال، مشاوران با چالش‌هایی مانند مقاومت والدین، نگرش ناکافی برخی مدارس به نقش مشاور، کمبود منابع و زمان، تراکم دانش‌آموزان و ضعف شبکه ارجاع مواجه بودند. نتایج این پژوهش بر ضرورت تقویت جایگاه تخصصی مشاوران، افزایش حمایت‌های مدرسه‌ای و ایجاد سازوکار مؤثر همکاری میان مدرسه، خانواده و نهادهای اجتماعی تأکید دارد و نشان می‌دهد که توانمندسازی مشاوران می‌تواند نقش مهمی در کاهش آسیب‌های اجتماعی دانش‌آموزان ایفا کند
کلیدواژه ها
آسیب‎های اجتماعی، پیشگیری، تجربه زیسته، تحلیل مضمون، مشاور مدرسه
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر