| مرور نظاممند مطالعات انجامشده در زمینه «مداخلات مشاورهای مبتنی بر قرآن» برای کاهش استرس |
| کد مقاله : 1247-7MEDUCT |
| نویسندگان |
|
شهرزاد سنجری1، علیرضا کیخا2، ادیبه برشان2، محمدرضا محمدی سلیمانی *3 1استادیار، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، مرکز تحقیقات مراقبت سالمندی، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران. 2استادیار، گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی: 888-56441، تهران، ایران. 3گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی- 888 56441 ، تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| استرس یکی از شایعترین مشکلات روانشناختی در جوامع معاصر است و پیامدهای گستردهای بر سلامت فردی و اجتماعی دارد. با توجه به اهمیت انطباق مداخلات روانشناختی با زمینههای فرهنگی و اعتقادی جوامع اسلامی، پژوهش حاضر با هدف مرور نظاممند شواهد مربوط به اثربخشی مداخلات مشاورهای مبتنی بر قرآن در کاهش استرس انجام شد. جستوجوی جامع در پایگاههای بینالمللی و فارسی طی سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ و بر اساس استانداردهای PRISMA صورت گرفت. از میان مطالعات شناساییشده، ۱۲ پژوهش واجد شرایط وارد تحلیل شدند. این مطالعات شامل انواع مداخلات قرآنی همچون تلاوت یا گوش دادن به قرآن، مشاوره مبتنی بر قرآن و حدیث، ذکر درمانی و قرآندرمانی صوتی بودند. سنتز روایی دادهها نشان داد که در اغلب پژوهشها، مداخلات مبتنی بر قرآن موجب کاهش معنیدار استرس و اضطراب، افزایش آرامش درونی، بهبود سلامت روان و کاهش نشانههای هیجانی شدهاند. این مداخلات به دلیل همخوانی فرهنگی–دینی، سهولت اجرا، کمهزینه بودن و مقبولیت بالا در میان جامعه هدف، ظرفیت مناسبی برای بهکارگیری در نظامهای آموزشی، مشاورهای و درمانی دارند. با این حال، ناهمگونی روششناختی، حجم نمونههای کوچک، تنوع ابزارهای سنجش و فقدان پیگیری طولانیمدت از محدودیتهای اصلی پژوهشهای موجود است و ضرورت انجام مطالعات دقیقتر و کارآزماییهای کنترلشده تصادفی را برجسته میکند. بهطور کلی، یافتهها نشان میدهند که مداخلات مشاورهای مبتنی بر قرآن میتوانند بهعنوان رویکردی مکمل و فرهنگمحور برای کاهش استرس بهویژه در جوامع مسلمان به کار روند. |
| کلیدواژه ها |
| مداخلات مبتنی بر قرآن؛ استرس؛ مشاوره اسلامی؛ قرآندرمانی؛ سلامت روان |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
