تحلیل نظام‌مند عوامل چندبعدی مؤثر بر رفتارهای انحرافی جوانان و راهبردهای چندسطحی پیشگیری و مداخله
کد مقاله : 1246-7MEDUCT
نویسندگان
شهرزاد سنجری1، محمدرضا محمدی سلیمانی2، ادیبه برشان *3
1استادیار، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، مرکز تحقیقات مراقبت سالمندی، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران.
2گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی- 888 56441 ، تهران، ایران
3استادیار، گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی: 888-56441، تهران، ایران
چکیده مقاله
این مطالعه با هدف تحلیل جامع و نظام‌مند عوامل چندبعدی مؤثر بر رفتارهای انحرافی جوانان و ارائه راهبردهای چندسطحی پیشگیری و مداخله انجام شد. با بهره‌گیری از رویکرد PICOS، جستجوی گسترده‌ای در پایگاه‌های بین‌المللی و ملی طی سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۴ انجام گرفت و مطالعات مرتبط پس از غربالگری نظام‌مند و ارزیابی کیفیت با ابزارهای معتبر وارد سنتز نهایی شدند. یافته‌ها نشان دادند که عوامل خانوادگی (تعارض، خشونت، نظارت ناکافی، سبک‌های والدگری)، فشار و نفوذ همسالان، شرایط اقتصادی-ساختاری (فقر، نابرابری، کمبود فرصت)، و عوامل روان‌شناختی (تجربیات آسیب‌زا در کودکی، مشکلات سلامت روان، دشواری در تنظیم هیجان) مهم‌ترین تعیین‌کننده‌های رفتارهای انحرافی جوانان هستند و این عوامل به‌صورت تعاملی و هم‌افزا عمل می‌کنند. نقش رسانه‌ها، تغییرات فرهنگی و عوامل محافظت‌کننده مانند حمایت اجتماعی نیز در تبیین مسیرهای انحرافی برجسته بود. تحلیل نهایی مؤید آن است که هیچ عامل یگانه‌ای قادر به تبیین این پدیده نیست و مداخلات اثربخش باید چندسطحی، میان‌رشته‌ای و مبتنی بر شواهد باشند. بر این اساس، تقویت کارکرد خانواده، ایجاد فرصت‌های اقتصادی، توسعه برنامه‌های مدرسه‌محور و ارتقای خدمات روان‌شناختی به‌ویژه برای جوانانی که تجربه ACEs دارند، از توصیه‌های کلیدی این مطالعه است. مرور حاضر تصویری یکپارچه از الگوی عوامل خطر و محافظت‌کننده ارائه کرده و می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی اجتماعی و طراحی مداخلات اثربخش در جمعیت جوانان باشد.
کلیدواژه ها
انحرافات جوانان؛ عوامل خطر؛ عوامل محافظت‌کننده؛ تجربیات آسیب‌زای کودکی (ACEs)؛ فشار همسالان
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر