نقش هوش مصنوعی در خدمات مشاوره‌ای: فرصت‌های نوظهور، تهدیدهای اخلاقی و راهکارهای حرفه‌ای
کد مقاله : 1169-7MEDUCT (R1)
نویسندگان
محمد علی شایق *1، مهدیه سادات میرجلیلی2، ندا صباغیان2
1آموزش پرورش
2دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
رشد سریع هوش مصنوعی در سال‌های اخیر، چشم‌انداز خدمات مشاوره‌ای و سلامت روان را به‌طور بنیادین دگرگون کرده و فرصت‌های گسترده‌ای برای بهبود تشخیص، پیش‌بینی رفتارهای پرخطر و طراحی مداخلات شخصی‌سازی‌شده فراهم آورده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش هوش مصنوعی در خدمات مشاوره‌ای، تحلیل فرصت‌های نوظهور آن و شناسایی تهدیدهای اخلاقی و حرفه‌ای مرتبط است. این مطالعه با رویکرد مروری تحلیلی و بر اساس بررسی نظام‌مند پژوهش‌های داخلی و خارجی انجام شد و آثار هوش مصنوعی بر فرایندهای تشخیص هیجان، تعامل انسان–ماشین، ربات‌های درمانگر، چت‌بات‌های مشاوره‌ای و سیستم‌های تحلیل داده‌های عاطفی را تحلیل کرد. یافته‌ها نشان می‌دهد که هوش مصنوعی می‌تواند با افزایش دقت تشخیص، پیش‌بینی به‌موقع اختلالات، ارائه آموزش‌های روانی، کاهش بار اداری متخصصان و گسترش دسترسی به خدمات، کیفیت مراقبت‌های روانی را ارتقا دهد. با این حال، تهدیدهایی همچون وابستگی عاطفی کاربران، دستکاری هیجانی، نبود مسئولیت‌پذیری اخلاقی، سوگیری الگوریتمی، نقض حریم خصوصی و کاهش تعامل انسانی از چالش‌های جدی به‌کارگیری این فناوری است. بر اساس نتایج، بهره‌گیری از چارچوب اخلاقی مبتنی بر مراقبت، شامل اصول توجه، مسئولیت‌پذیری، پاسخ‌دهی، شفافیت و حفاظت از داده‌ها، می‌تواند راهکاری مؤثر برای کاهش مخاطرات و هدایت توسعه فناوری به سمت رویکردی انسانی‌محور باشد. در مجموع، ادغام هوش مصنوعی و اصول اخلاق مراقبت، زمینه‌ساز ارائه خدمات مشاوره‌ای کارآمد، ایمن و عادلانه و تضمین‌کننده حفظ کرامت و رفاه کاربران در فرایندهای فناورانه است.
کلیدواژه ها
اخلاق مراقبت، چت‌بات‌های درمانگر، خدمات مشاوره‌ای، سلامت روان دیجیتال، هوش مصنوعی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر