ارزیابی نقش حمایتی مشاوران مدرسه در تقویت سبک‌های فرزندپروری خانواده‌های کودکان استثنایی
کد مقاله : 1115-7MEDUCT
نویسندگان
فاطمه روحانی *1، سیده سمیه جلیل آبکنار2
1دانشجوی رشته آموزش کودکان با نیازهای ویژه دانشگاه فرهنگیان اصفهان، پردیس فاطمه زهرا
2گروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران
چکیده مقاله
این مقاله مروری تحلیلی با هدف بررسی و تحلیل نقش محوری و حمایتی مشاوران مدرسه در تقویت سبک‌های فرزندپروری خانواده‌های کودکان استثنایی تدوین شده است. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که والدین این گروه از کودکان به دلیل مواجهه با استرس مزمن، فرسودگی والدینی، و فقدان مهارت‌های تخصصی، مستعد اتخاذ سبک‌های ناسازگار (اقتدارگرایانه یا سهل‌گیرانه) هستند. در حالی که دستیابی کودک به استقلال و سازگاری اجتماعی، به اتخاذ سبک مقتدرانه توسط والدین وابسته است. بنابراین، مداخله هدفمند مدرسه‌محور برای شکستن این چرخه، ضرورت تحقیق محسوب می‌شود. پژوهش حاضر از نوع مروری تحلیلی است که با یک استراتژی جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های اطلاعاتی داخلی (SID، مگیران) و بین‌المللی (Scopus، ScienceDirect، (Web of Science اجرا شد. جستجو صرفاً به منابع علمی-پژوهشی منتشرشده در بازه زمانی 1400 تا 1404 محدود گردید و با استفاده از ترکیب کلیدواژه‌های اصلی چون مشاور مدرسه، سبک فرزندپروری، فرزندپروری ذهن‌آگاهانه و مشارکت والدین به تحلیل یافته‌ها پرداخته شد. یافته‌ها نشان می‌دهند که مشاوران با تمرکز بر سه حوزه کلیدی، در بهبود سبک‌های فرزندپروری مؤثرند. اول، حمایت اجتماعی و روان‌شناختی منجر به کاهش استرس مزمن و ارتقای خودکارآمدی والدینی می‌گردد. نوآوری اصلی در این نقش، انتقال مدل‌های نوین مبتنی بر شواهد مانند فرزندپروری ذهن‌آگاهانه برای کاهش واکنش‌پذیری هیجانی و افزایش پذیرش است. دوم، مشاوران به عنوان تسهیل‌گران مزوسیستم، مشارکت فعال والدین در تدوین و اجرای برنامه‌های آموزشی انفرادی (IEP) را تضمین می‌کنند. این مداخلات سه‌گانه (روان‌شناختی، رفتاری، ساختاری)، گرایش خانواده‌ها به سبک مقتدرانه را تقویت کرده و در نهایت به کاهش مشکلات رفتاری و ارتقای سازگاری هیجانی و تحصیلی دانش‌آموزان استثنایی می‌انجامد.
کلیدواژه ها
سبک فرزندپروری، کودکان استثنایی، مشاورمدرسه.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی