تحول رویکردهای جهانی مشاوره تحصیلی و بومی‌سازی آن برای نظام آموزشی ایران
کد مقاله : 1100-7MEDUCT (R1)
نویسندگان
حمید مرتضوی *1، امیرحسین حجاری مهریزی2
1حمید مرتضوی (نویسنده مسئول)، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان ، صندوق پستی ۸۸۹_۱۴۶۶۵ تهران، ایران. H.mortazavii@cfu.ac.ir
2امیرحسین حجاری مهریزی، دانشجوی رشته کارشناسی راهنمایی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان ،کدپستی: ۱۹۹۸۹۶۳۳۴۱ یزد، ایران.amirhosseinhajari4250@gmail.com
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف تبیین مؤلفه‌های اصلی ارتقای مشاوره تحصیلی در نظام آموزشی ایران و ارائه چارچوبی کاربردی برای بهبود کیفیت این خدمات انجام شد. برای دستیابی به این هدف، از روش‌شناسی مرور نظام‌مند، تحلیل مقایسه‌ای و تحلیل محتوای کیفی بهره گرفته شد. داده‌ها از تحلیل ۴۰ منبع علمی مرتبط استخراج و بر اساس فرایند کدگذاری سه‌مرحله‌ای سازمان‌دهی شدند تا مؤلفه‌های محوری مشاوره تحصیلی مؤثر شناسایی گردد.
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مشاوره تحصیلی کارآمد بر پنج مولفه کلیدی استوار است: اعتماد به مشاور به‌عنوان پایه تعامل سازنده و پذیرش توصیه‌های تحصیلی؛ بومی‌سازی الگوها که زمینه انطباق خدمات با نیازها، فرهنگ و شرایط آموزشی کشور را فراهم می‌کند؛ نقش تقویت‌کننده فناوری که دقت تحلیل و کیفیت تصمیم‌گیری را ارتقا می‌دهد؛ تاب‌آوری تحصیلی که در افزایش پایداری دانش‌آموزان در مواجهه با چالش‌های آموزشی نقش تعیین‌کننده دارد؛ و انگیزه تحصیلی که مسیر یادگیری و انتخاب‌های تحصیلی دانش‌آموزان را جهت‌دهی می‌کند. این مؤلفه‌ها با یکدیگر در ارتباط بوده و شبکه‌ای یکپارچه از عوامل مؤثر بر کیفیت هدایت تحصیلی را شکل می‌دهند.
نتیجه‌گیری پژوهش نشان می‌دهد که ارتقای نظام مشاوره تحصیلی در ایران مستلزم توسعه زیرساخت‌های هوشمند، توانمندسازی تخصصی مشاوران، و طراحی الگوهای بومی سازگار با شرایط فرهنگی و آموزشی کشور است. این چارچوب می‌تواند مبنایی برای برنامه‌ریزی سیاست‌گذاران و بهبود عملکرد مدارس در حوزه هدایت تحصیلی باشد.
کلیدواژه ها
بومی‌سازی، تاب‌آوری تحصیلی، سامانه‌های هوشمند تصمیم‌یار، مشاوره تحصیلی، مهارت‌های قرن بیست‌ویکم
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی