عزت نفس جوانان: مداخلات درمانی و عوامل مؤثر بر آن – یک مطالعه مروری به سبک اسکوپینگ
کد مقاله : 1090-7MEDUCT (R1)
نویسندگان
مهدی جعفری مرادلو *1، شهریار درگاهی2، هانیه رنجبر خانحسینی3، محمد مهدی داداشی4
1کارشناسی ارشد، گروه مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
2گروه آموزش روانشناسی و مشاوره ، دانشگاه فرهنگیان،تهران، ایران.
3کارشناسی ارشد روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، اردبیل، ایران.
4دانشجو معلم رشته مشاوره، دانشگاه فرهنگیان گیلان، ایران.
چکیده مقاله
زمینه و هدف: عزت نفس، عنصری کلیدی در سلامت روان و عملکرد تحصیلی جوانان است و سطح پایین آن پیامدهای منفی جدی به دنبال دارد. هدف این مرور اسکوپینگ، شناسایی و دسته‌بندی مداخلات درمانی مؤثر بر بهبود عزت نفس جوانان و همچنین عوامل فردی، خانوادگی و محیطی مرتبط با آن بود. روش پژوهش: مطالعه‌ای مروری به سبک اسکوپینگ با جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های داده علمی (PubMed، Scopus، Web of Science، Google Scholar) برای مقالات بین سال‌های 2023 تا 2025 با تمرکز بر مطالعات بالینی و مروری انجام شد. از 25 مطالعه واجد شرایط، داده‌ها در دو بخش استخراج شدند. یافته‌ها: بخش مداخلات شامل چهار دسته بود: 1) مداخلات مبتنی بر ذهن‌آگاهی و پذیرش و تعهد (ACT)، 2) مداخلات شناختی-رفتاری (CBT) و خودیاری آنلاین، 3) مداخلات روان‌پویشی و مثبت‌اندیشی و 4) مداخلات جسمی-حرکتی (ورزشی). در بخش عوامل مؤثر، چهار دسته شناسایی شد: عوامل خانوادگی (حمایت والدین)، عوامل همسالانه (روابط و قلدری)، عوامل فردی (ویژگی‌های شخصیتی) و عوامل محیطی/دیجیتال (استفاده از شبکه‌های اجتماعی). بحث و نتیجه‌گیری: طیف گسترده‌ای از مداخلات (روان‌شناختی، رفتاری، فیزیکی) برای بهبود عزت نفس مؤثرند، که ACT و CBT پتانسیل بالایی دارند. حمایت مثبت خانوادگی نقشی حیاتی ایفا می‌کند، در حالی که مصرف بیش از حد رسانه‌های اجتماعی می‌تواند مخرب باشد. پیشنهاد می‌شود برنامه‌های پیشگیرانه در مدارس و دانشگاه‌ها ترکیبی از این مداخلات مؤثر باشند و بر آگاهی‌بخشی به خانواده‌ها نیز تمرکز شود.
کلیدواژه ها
جوانان، سبک اسکوپینگ، عزت‌نفس، مداخلات درمانی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر