تحلیل محتوای کتاب مدیریت خانواده و سبک زندگی از منظر توجه به تقویت عزت نفس و خودآگاهی
کد مقاله : 1078-7MEDUCT (R1)
نویسندگان
فاطمه پاکی *، سکینه ایزدی
دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
رشد عزت ‌نفس و خودآگاهی از مهم‌ترین اهداف تربیتی در دوره متوسطه است و کتاب ‌های درسی، به ‌ویژه در حوزه مهارت‌های زندگی، نقش تعیین کننده ای در شکل ‌دهی این ظرفیت ‌های روان‌شناختی دارند. کتاب «مدیریت خانواده و سبک زندگی» به عنوان یکی از منابع رسمی تربیتی، انتظار می‌رود بستری برای پرورش مهارت‌های فردی و اجتماعی فراهم کند. با این حال، میزان و نحوه توجه این کتاب به مؤلفه ‌های عزت ‌نفس و خودآگاهی کمتر بررسی شده است. هدف این پژوهش، تحلیل محتوای کتاب «مدیریت خانواده و سبک زندگی» پایه دوازدهم ویژه پسران، از منظر میزان توجه به مؤلفه ‌های عزت ‌نفس و خودآگاهی است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و بر اساس روش تحلیل محتوای جهت ‌دار انجام شد. برای این منظور، شش مؤلفه نظریِ عزت ‌نفس شامل خودپذیری، احساس شایستگی، احساس ارزشمندی، مسئولیت ‌پذیری، استقلال شخصی و خودآگاهی به ‌عنوان چارچوب کدگذاری انتخاب و برای هرکدام تعریف عملیاتی، شاخص ‌های مشاهده ‌پذیر و واحد ثبت (جملات، فعالیت‌ها، تصاویر و مثال‌ها) تعیین شد. همچنین جهت ارتقای دقت تحلیل، روایی محتوایی از طریق ارزیابی خبرگان و پایایی با استفاده از ضریب توافق بین کدگذاران (روش هولستی) بررسی و تأیید شد. یافته ‌ها نشان می‌دهد که کتاب به ‌طور نسبی در تقویت مسئولیت ‌پذیری و تاحدی در پرورش احساس شایستگی و خودآگاهی اجتماعی عملکرد مناسبی داشته است؛ اما در پرداختن به ابعاد درونی عزت ‌نفس مانند خودپذیری، خودآگاهی هیجانی و احساس ارزشمندی فردی، ضعف ‌هایی مشاهده می‌شود. تمرکز محتوای کتاب بیش از آنکه بر رشد روانی و شناختی فرد متمرکز باشد، بر آماده ‌سازی دانش ‌آموزان برای ایفای نقش ‌های اجتماعی و خانوادگی تأکید دارد. این عدم توازن می‌تواند موجب نادیده ‌گرفتن نیازهای روان‌شناختی نوجوانان پسر شود، در حالی ‌که عزت ‌نفس یکی از پایه ‌های اساسی سلامت روان و تصمیم ‌گیری ‌های سالم در زندگی آینده است.
کلیدواژه ها
تحلیل محتوا، مدیریت خانواده و سبک زندگی، عزت‌نفس، خودآگاهی، کتاب‌های درسی، آموزش مهارت‌های زندگی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر