چالش های هوش مصنوعی برای مشاوران تحصیلی مدارس ایران در عصر دیجیتال
کد مقاله : 1075-7MEDUCT
نویسندگان
حسین خلیلی *1، حسن احمدی2، حامد خلیلی3
1دانشجوی کارشناسی آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه فرهنگیان، اردبیل، ایران
2استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
3فارغ‌التحصیل کارشناسی پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی، زنجان، ایران
چکیده مقاله
هوش مصنوعی با دگرگون‌کردن شیوه‌های تصمیم‌گیری، تحلیل داده و ارائه خدمات آموزشی، نقش و هویت حرفه‌ای مشاوران تحصیلی را به شکل چشمگیری تحت تأثیر قرار داده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی تجربه زیسته مشاوران تحصیلی از تأثیرات هوش مصنوعی بر هویت حرفه‌ای آنها و چالش‌های شغلی و اخلاقی ناشی از استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در مدارس بود. این مطالعه با رویکرد کیفی و پدیدارشناسی تفسیری و از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ مشاور تحصیلی استان اردبیل انجام شد. داده‌ها به کمک تحلیل تماتیک براساس چارچوب براون و کلارک (2006) و با بهره‌گیری از نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شدند. سه دسته تم شامل «تغییرات هویت حرفه‌ای»، «چالش‌های شغلی» و «چالش‌های اخلاقی» استخراج شد. یافته‌ها نشان داد هوش مصنوعی از یک سو موجب گسترش و بازتعریف نقش مشاوران، ضرورت سواد فناورانه و شکل‌گیری مسئولیت‌پذیری اخلاقی جدید شده است و از سوی دیگر چالش‌هایی چون تهدید جایگزینی شغلی، بی‌اهمیت شدن مشاوران تحصیلی، اتکای بیش‌ازحد به هوش مصنوعی، افت عملکرد تحصیلی و مشاوره و تحلیل‌های نادرست از سوی هوش مصنوعی را به همراه داشته است. مشاوران همچنین با فشار مضاعف برای بروزرسانی مداوم دانش حرفه‌ای خود مواجه‌اند. این نتایج نشان می‌دهد کنترل و مقابله با چالش‌های عصر هوش مصنوعی نیازمند برنامه‌ریزی دقیق از سوی دولت و آماده‌سازی و توانمندسازی مشاوران تحصیلی مدارس ایران توسط وزارت آموزش و پرورش است. همچنین، نتیجه گرفته شد اگر با چالش‌های عصر هوش مصنوعی به خوبی و به درستی مقابله شود، هوش مصنوعی می‌تواند ابزار بسیار مفیدی نه‌تنها برای مشاوران تحصیلی، بلکه برای کل آموزش و پرورش باشد.
کلیدواژه ها
بازتعریف نقش، پدیدارشناسی تفسیری، چالش‌های هوش مصنوعی، مشاوره تحصیلی، هوش مصنوعی، هویت حرفه‌ای.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی