شناسایی چالش‌ها و راهکارهای آموزش مفاهیم دینی به نسل دیجیتال از منظر معلمان و والدین
کد مقاله : 1063-7MEDUCT
نویسندگان
الهه قوام زاده *1، یاسمین سادات عابدی کلرود2
1دانشجوی کارشناسی پیوسته آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان پردیس علامه طباطبایی ارومیه، ایران.
2دانشجوی کارشناسی پیوسته آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان پردیس شهید باهنر کرمان، ایران
چکیده مقاله
این پژوهش کیفی با هدف واکاوی چالش‌ها و راهکارهای آموزش مفاهیم دینی به نسل دیجیتال، با تمرکز بر دیدگاه‌های والدین، معلمان و کارشناسان آموزش‌وپرورش انجام شد. جامعه مورد مطالعه شامل والدین و معلمان مدارس شهر کرمان بود که داده‌ها از طریق ۲۰ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری گردید. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل مضمون و طی چهار مرحله کدگذاری باز اولیه، کدگذاری باز ثانویه، استخراج مضامین محوری و نهایتاً دستیابی به مضامین اصلی صورت گرفت. یافته‌ها نشان دادند که تعارض گفتمانی میان سه حوزه خانه، مدرسه و فضای مجازی، موجب بروز سردرگمی ارزشی، تضعیف باورهای مذهبی و شکل‌گیری هویتی متزلزل در میان نسل Z می‌شود. این وضعیت، نه تنها فرآیند درونی‌سازی ارزش‌های دینی را با چالش مواجه کرده، بلکه منجر به فاصله گرفتن دانش‌آموزان از الگوهای سنتی تربیت دینی و افزایش تأثیرپذیری آنان از جریان‌های فرهنگی غیررسمی در فضای مجازی گردیده است. براساس تحلیل مضمون، دو مقوله اصلی استخراج شد: نخست «چالش‌های هویت دینی در نظام آموزشی» که شامل ضعف انسجام محتوای آموزشی، ناهماهنگی میان خانواده و مدرسه، و غلبه رسانه‌های دیجیتال بر فرآیند تربیتی است؛ دوم «راهبردهای کاربردی خانواده و مدرسه برای تقویت هویت دینی» که بر ضرورت افزایش تعامل و هم‌افزایی میان والدین و معلمان، ارتقای سطح آگاهی دینی خانواده‌ها، و بهره‌گیری از رویکردهای مشارکت‌محور و فعال در محیط مدرسه تأکید دارد. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که تحکیم هویت دینی نسل دیجیتال نیازمند بازاندیشی در سیاست‌های آموزشی، طراحی برنامه‌های تلفیقی میان خانه و مدرسه، و توجه جدی به ظرفیت‌ها و تهدیدهای فضای مجازی است.
کلیدواژه ها
تربیت دینی، خانواده، چالش‌های تربیتی، مدرسه، هم‌افزایی نهادهای تربیتی، نسل دیجیتال.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی