نقش تحولات اجتماعی در بازتعریف آینده آموزش و مدارس ایران: مطالعه‌ای مروری بر ساختار جمعیت، سالمندی و مهاجرت
کد مقاله : 1062-7MEDUCT
نویسندگان
اعظم موسوی سهروفروزانی *
گروه آموزشی تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران
چکیده مقاله
در سال‌ های اخیر، ایران دستخوش تحولات عمیق جمعیتی و اجتماعی از جمله کاهش نرخ زاد و ولد، افزایش میانگین سنی جمعیت، و رشد مهاجرت ‌های داخلی و فرامرزی شده است. این تغییرات پیامد های گسترده ‌ای بر سیاست ‌گذاری آموزشی و ساختار مدارس برجای گذاشته‌ اند. در نتیجه، نظام آموزشی کشور با چالش‌ هایی در زمینه ی پایداری منابع انسانی، تضمین دسترسی عادلانه به فرصت ‌های آموزشی و حفظ کیفیت نتایج یادگیری مواجه شده است. این پژوهش که از نوع مقالات مرور کتابخانه ‌ای است، با بررسی منابع داخلی و بین‌ المللی، به شناسایی روند ها و پیامد های گذار جمعیتی در ایران می ‌پردازد. یافته ‌ها نشان می‌ دهد کاهش باروری منجر به کاهش جمعیت دانش ‌آموزی شده است؛ امری که بازنگری در ظرفیت مدارس و مدیریت نیروی انسانی آموزشی را ضروری می‌ سازد. علاوه بر این، پدیده سالمندی جمعیت بر ضرورت بازآموزی معلمان، باز طراحی برنامه ‌های درسی و ترویج یادگیری مادام ‌العمر تاکید دارد. از سوی دیگر، حضور گسترده دانش ‌آموزان مهاجر، به ‌ویژه از کشور افغانستان، نیاز فوری به سیاست ‌های آموزشی چند فرهنگی و ترویج عدالت آموزشی را برجسته می‌ کند. بر اساس یافته‌ ها، گذار از گسترش کمی به بهبود کیفی آموزش، همراه با هوشمندسازی مدارس و اتخاذ سیاست ‌های جمعیت‌ محور و خانواده ‌محور، یکی از مسیرهای راهبردی و آینده ‌نگر در نظام آموزشی ایران به ‌شمار می ‌رود. این پژوهش بر بازتعریف مدارس به ‌عنوان کانون ‌های یادگیری اجتماعی، بین ‌نسلی و چندفرهنگی تاکید می ‌کند.
کلیدواژه ها
تحول جمعیتی؛ سالمندی؛ سیاست‌گذاری آموزشی؛ عدالت آموزشی؛ مهاجرت
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی