تأملی بر اصول مشاوره در فرهنگ ایرانی-اسلامی
کد مقاله : 1051-7MEDUCT
نویسندگان
محمد احمدی *
دانشگاه فرهنگیان اردبیل
چکیده مقاله
چکیده
فرایند مشاوره در جامعه ایرانی تحت تأثیر عمیق فرهنگی، معنوی و اخلاقی شکل می‌گیرد و بسیاری از اصول مشاوره غربی بدون بومی‌سازی کامل، پاسخ‌گوی نیازهای مراجعان ایرانی–مسلمان نیستند. فرهنگ ایرانی–اسلامی با مفاهیم تربیتی، اخلاقی و حکمی غنی، می‌تواند مبنای تدوین چارچوب مشاوره‌ای بومی باشد. هدف این پژوهش، بازخوانی اصول مشاوره در فرهنگ ایرانی–اسلامی و بررسی ظرفیت‌های آن برای ایجاد یک الگوی مؤثر و متناسب با نیازهای جامعه امروز است. این پژوهش کیفی و مبتنی بر مطالعه کتابخانه‌ای است. منابع شامل متون کلاسیک ایرانی–اسلامی و پژوهش‌های داخلی و خارجی در حوزه مشاوره معنویت‌محور، روان‌شناسی فرهنگی و مشاوره اسلامی بود. داده‌ها به روش تحلیل مضمون کیفی کدگذاری و در قالب مضامین اصلی استخراج شد.اصول مشاوره در فرهنگ ایرانی–اسلامی شامل معنویت‌محوری، کرامت انسانی، گفت‌وگوی حکیمانه و تربیتی، اخلاق‌مداری، مشارکت و خیرخواهی، تعادل و تنظیم هیجان، نقش خانواده و اجتماع، و اهمیت خودآگاهی و مراقبه است. تحلیل تطبیقی نشان داد این اصول با روان‌شناسی معنویت‌گرا، درمان‌های وجودی، روان‌شناسی مثبت‌گرا و مشاوره فرهنگی هم‌راستا و گاهی مکمل هستند. سنت ایرانی–اسلامی ظرفیت نظری و عملی برای ایجاد یک الگوی مشاوره بومی سازگار با نیازهای فرهنگی و معنوی جامعه دارد. ادغام این اصول در نظام مشاوره‌ای کشور می‌تواند اثربخشی خدمات، همخوانی فرهنگی و کیفیت رابطه درمانی را افزایش دهد. توسعه مدل‌های بومی، آموزش مهارت‌های فرهنگی–معنوی به مشاوران و پژوهش‌های میدانی برای اعتبارسنجی اصول، از ضرورت‌های آینده حوزه مشاوره است.
کلیدواژه ها
کلمات کلیدی: فرهنگ ایرانی–اسلامی، مشاوره بومی، معنویت‌گرایی، کرامت انسان، روان‌شناسی فرهنگی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر