از مشاهده تا مداخله: ترکیب روایت‌پژوهی و اقدام‌پژوهی در ارتقای مهارت‌های مشاوران مدارس
کد مقاله : 1049-7MEDUCT (R1)
نویسندگان
مهدی ارخودی قلعه نوئی *
استادیار گروه آموزش روانشناسی و مشاوره دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889 - 14665 تهران، ایران. M.arkhodi@cfu.ac.ir شماره تماس 09399686959
چکیده مقاله
رشد حرفه‌ای مشاوران مدارس در نظام آموزشی ایران با چالش‌هایی چون غفلت از بازاندیشی حرفه‌ای، ضعف در یادگیری از تجربه و فاصله میان نظریه و عمل مواجه است. پژوهش حاضر با هدف ارائه و تبیین مدل تلفیقی روایت‌پژوهی و اقدام‌پژوهی، به بررسی راهکارهای ارتقای مهارت‌های مشاوران مدارس می‌پردازد. این مدل بر پایه چرخه یادگیری بازتابی و تولید دانش عملی، تلاش دارد پیوندی میان تجربه زیسته، تحلیل انتقادی و اقدام حرفه‌ای برقرار سازد. پژوهش به روش کیفی‌ـ‌کاربردی و با بهره‌گیری از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، دفتر تأمل و روایت‌نویسی اجرا شد. داده‌ها با رویکرد تحلیل مضمون بازاندیشانه مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد تلفیق روایت‌پژوهی و اقدام‌پژوهی، موجب تقویت خودآگاهی حرفه‌ای، توسعه مهارت‌های ارتباطی و مداخله‌ای، ارتقای یادگیری بازتابی و خلق دانش موقعیتی در میان مشاوران مدارس می‌شود. بر این اساس، مدل پیشنهادی شامل پنج مرحله ثبت روایت، تحلیل تجربه، طراحی مداخله، اجرا و بازنویسی تجربه است که به‌صورت چرخه‌ای تکرار می‌گردد. نتایج پژوهش کاربرد این مدل را در برنامه‌های آموزش ضمن خدمت و سیاست‌های رشد حرفه‌ای دانشگاه فرهنگیان توصیه می‌کند تا زمینه تحول پایدار در نقش و عملکرد مشاوران مدارس فراهم آید.
کلیدواژه ها
اقدام‌پژوهی، بازاندیشی حرفه‌ای، تجربه زیسته، رشد حرفه‌ای مشاوران، روایت‌پژوهی، دانش موقعیتی یادگیری بازتابی،
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی